IRSKI “ČVOR” ZA BREGZIT

Merkel malo popustila, Makron čvršći oko rješenja

Francuski predsjednik Emanuel Makron izjavio je danas u Parizu da nema popuštanja u stavu 27 članica EU oko rešenja za granicu između dvije Irske u sporazumu o izlasku Velike Britanije iz EU.

Francuski predsjednik je naglasio da ponovno otvaranje pregovora o Bregzitu “nije opcija” o kojoj treba razmišljati, ali da bi za 30 dana moglo da se nađe rješenje za spornu klauzulu “bekstop” o pitanju irske granice, da bi izlazak Britanije iz EU bio organizovan, ali u okviru onog što je već postignut sporazum.

Uoči razgovora s britanskim premijerom Borisom Džonsonom, Makron je novinarima rekao i da to rješenje mora da garantuje stabilnost Irske i cjelovitost jedinstvenog tržišta Unije.

Džonson je, međutim, stavio do znanja da je “ohrabren jučerašnjim razgovorom s (njemačkom) kancelarkom Angelom Merkel” u Berlinu.

Mediji u EU danas ocjenjuju da je Merkel ublažila čvrt stav EU da zaštitna mjera “bekstop” ne može da bude izbačena iz sporazuma o Bregzitu, postignutog u pregovorima Unije i vlade u Londonu. Klauzula “bekstop” predviđa da poslije Bregzita nema “tvrde granice” između Irske, članice EU, i Sjeverne Irske, koja je u sastavu Velike Britanije.

Odredba “bekstop” veoma je važna pošto postoji opravdan strah da bi “tvrda granica” između dvije Irske obnovila ranije krvave sukobe i terorizam između irskih katolika i protestanata, koji su mahom po svaku cijenu za ostanak u Velikoj Britaniji.

U nekim osvrtima medija ocjenjuje se da Merkel mora da bude zabrinuta zbog mogućnosti da 31.oktobra dođe do grubog raskida veza EU i Velike Britanije, što poručuje Džonson, jer bi njemačka privreda pretrpjela najveću štetu među članicama Unije usljed takvog scenarija, prije svega njemački izvoz u Veliku Britaniju.

Dok “Bregzitu” po svaku cijenu naklonjeni britanski list Dejli telegraf smatra da će EU konačno popustiti pred zahtjevima Džonsona i navodi da “kad EU traži cijelu ruku, u stvari očekuje da dobije jedan prst”, komentatori u drugim djelovima Unije misle da bi to bila greška, jer bi Džonson onda tražio ustupke.

Makron je nastojao da uvjeri da ipak nema većih razlika u stavovima Berlina i drugih članica EU i naveo da “ono što je juče rekla kancelarka Merkel jeste ono o čemu razgovaramo od početka”.

Foto: Beta/APFoto: Beta/AP

Rješenje za irsku granicu u sporazumu je utvrđeno kao prelazno, na dvije-tri godine, kako bi se u međuvremenu našao konačan mehanizam. Makron je rekao se ne mora čekati, već da treba odmah nastojati da se “dobro rješenje nađe i pre 31.oktobra”, što je istakla i Angela Merkel.

Ali, francuski predsjednik je jasno predočio da politička klasa i narod na Ostrvu moraju da budu ti koji će ključno doprinijeti možda nekom brzom rješenju za “bekstop”.

“Moramo da pomognemo Britancima da razriješe svoju unutrašnju demokratsku krizu, ali mi ne smijemo biti taoci te krize niti je izvoziti”, kazao je Makron.

Džonson tvrdi da bi, kad bi “bekstop” ostao u sadašnjem vidu, Sjeverna Irska nastavila da primjenjuje mnoge propise jedinstvenog tržišta EU, čak i ako Velika Britanija i EU ne uspiju da postignu trgovinski sporazum poslije Bregzita.

On navodi da bi Velika Britanija takođe ostala u jedinstvenoj carinskoj teritoriji sa EU i usklađivala se sa sadašnjim i budućim propisima Unije o konkurenciji i državnoj pomoći, a to Džonsova vlada nikako ne želi i svakako će istrajati na Bregzitu, sa ili bez nekog dopunjenog sporazuma 31.oktobra.

Stavovi Angele Merkel ipak donekle odudaraju od cjeline EU, jer je predsjednik Evropskog savjeta Donald Tusk upravo odlučno odbacio Džonsonov zahtjev da se ponovo pregovara o “bekstopu”, rekavši da oni koji to u Londonu traže, u suštini ništa ne nude.

Evropska komisija je u internom dokumentu za vlade 27-orice predočila da je neprihvatljivo to što “vlada u Londonu pokušava da preinači pravno operativno rješenje da se u prelaznom razdoblju nađe rješenje”.

Da velike bojazni postoje i u Londonu, ako bi se sve završilo brodolomom i Bregzitom bez sporazuma 31.oktobra, sjvedoči i u medije procureli povjerljivi izvještaj same Džonsonove vlade da bi naročito loše posljedice imao prestanak razmjene obavještajno-bezbjednosnih podataka između Velike Britanije i EU, i da bi britansko finansijsko tržište pretrpjelo veliku štetu jer više ne bi moglo da posluje unutar Unije.

Izvor: Beta