Dosadašnje iskustvo u sprovođenju politike integriteta trebalo bi iskoristiti u pravcu unapređenja segmenata, koji ne doprinose stvaranju transparentnog, odgovornog, nezavisnog i nepristrasnog sistema upravljanja, a Agencija za sprječavanje korupcije (ASK) mora da se korupcijom bavi suštinski i da ima proaktivan pristup.


                                                                                                 Foto: PR Centar 

To je ocijenjeno na panel diskusiji „Politika integriteta antikorupcijski ili administrativni podvig?“, koju je organizovao Centar za demokratsku tranziciju (CDT) u okviru konferencije „Integritet u politici i javnom sektoru“, koju finansira Ambasada Kraljevine Holandije.

Koordinatoka Istraživačkog centra CDT-a Milena Gvozdenović, istakla je da nakon nekoliko godina sprovođenja politike integriteta nije moguće sa sigurnošću utvrditi na kom se nivou trenutno nalazi integritet u crnogorskim institucijama, niti kakvi su njegovi trendovi uspostavljanja.

“Prema podacima iz izvještaja ASK, 701 organ vlasti je bio u obavezi da usvoji i dostavi plan integriteta, što je do kraja 2017. godine ispunilo njih 98 odsto. Međutim, kada je riječ o samom kvalitetu tih planova, možemo reći da su rijetki organi koji su adekvatno pristupili analizi rizika, koji su karakteristični za njihovu instituciju”, rekla je Gvozdenović.

Predsjednica Odbora za antikorupciju Skupštine Crne Gore Daliborka Pejović, smatra da Agencija postaje jedna vrsta regulatora.

“Osim zakonskih normi, ona, očigledno mimo zakonskih rješenja sve više počinje da bude interesantna kroz davanje mišljenja u odnosu na konkretne slučajeve. Bojim se da će, u ovim kapacitetima, Agencija teško odgovoriti tom izazovu i toj potrebi. Tim prije, što nadzorni organ u okviru same Agencije mora biti respektabilan, maksimalno odgovoran i do kraja upravljački, nadzorni, kontrolni savjet“, rekla je Pejović.

Ona smatra da će, „vjerovatno“ vrlo brzo doći situacija, kada se o korupciji neće pričati kao o nekom generalnom problemu, nego o vrlo pojedinačnim slučajevima.

Izvršna direktorica Politikon mreže Jovana Marović, podsjetila je da građani u Crnoj Gori smatraju da je korupcija jedan od tri najznačajnija problema, uz nezaposlenost i ekonomsku situaciju.

“To isto smatra i Evropska unija. Jedna ista rečenica se ponavlja, a ta je da je korupcija sveprisutna i da je ozbiljan razlog za zabrinutost. Takođe vrlo je nisko povjerenje u rad same ASK. Rezultati Centra za monitoring i istraživanje (CeMI) iz juna prošle godine su pokazali da tek oko 37 odsto građana ima potpuno povjerenje u rad ASK-a“, rekla je Marović.

Ona je kazala da postoji problem i u formalnom i u suštinskom smislu, jer ne postoji jasna procjena na koji način i da li se jača sam integiritet.

„Najčešće imate taj plan i onda ga ne usklađujete sa ostalim dokumentima bitnim za razvoj samih lokalnih samouprava, odnosno organa vlasti, jer npr. imate aktivnost da angažujete internog revizora, a onda u predlogu budžeta nemate tu stavku, koja bi trebalo da odgovara planu integriteta“, rekla je Marović.

Predsjednica CDT-a Milica Kovačević, istakla je da je civilno društvo od početka rada Agencije saglasno da ona ne mora, u prvim godinama rada, da pokrije sve brojeve i da proizvodi statistiku i da bi puno korisnija od toga bila, analiza rizika i fokusiraniji rad na dubinskoj provjeri onoga što se dešava u rizičnim sektorima i područjima.

Marović smatra da, kada je riječ o planovima integriteta, moraju postojati ciljovi, indikatori, ali je još važnije da postoji, kako je rekla, neka vrsta kvartalnog konsultovanja odgovornih lica u organima vlasti, o tome koji su izazovi u sprovođenju samog plana integriteta.

„Što se tiče segmenta jačanja povjerenja građana u rad institucija, to je malo ozbiljniji posao. Treba promijeniti percepciju da su zaposleni u javnoj upravi ušuškani, zaštićeni, da ne mogu nikako ostati bez posla. Mislim da treba utvrditi odgovornost za česta kršenja zakona“, rekla je Marović.

Predstavnik Instituta sertifikovanih računovađa Crne Gore Igor Pavićević, pitao je koji su uslovi da neko bude menadžer integriteta i šta ako je budući menadžer integriteta osoba podložna korupciji.

Gvozdenović je rekla da se zakonom uopšte ne definišu precizni kriterijumi za izbor menadžera integriteta.

„Navodi se samo generalna stavka da treba da ima dovoljno iskustva u funkcionisanju službe i da to po pravilu treba da bude neko od rukovodećih lica. Da li su to dovoljni kriterijumi za izbor nekoga ko će biti menadžer integriteta? Smatram da ne. Nije loše rješenje uključivanje i drugih spoljnih lica, jer smatram da bi to doprinijelo kvalitetu procesa i nadomjestilo bi nedostatak kapaciteta koji ima ASK za takvu vrstu kontrole za svaki pojedinačni plan integriteta“, rekla je Gvozdenović.

izvor: PR Centar